Chromoterapia i luminoterapia

CHROMOTERAPIA I LUMINOTERAPIA
Chromoterapia – terapia kolorami. Stosowana już w starożytnej medycynie chińskiej i egipskiej. Światło widziane rozszczepia się na spektrum pięciu barw. Każda barwa światła jest drganiem elektromagnetycznym o określonej częstotliwości. Tylko 20 % tych drgań jest odbieranych przez nerw wzrokowy i rejestrowanych jako kolor, natomiast 80 % drgań przyjmuje skóra. Naświetlając ciało określonym kolorem, można uzupełnić niedobory energii, przyspieszyć przemianę materii i regenerację tkanek. Niedobór światła powoduje pewne zaburzenia psychiczne ( obniżenie nastroju i osłabienie energii życiowej, smutek i przygnębienie).Tak więc stosowanie terapii światłem i barwą wydaje się uzasadnionym i ciekawym uzupełnieniem pracy terapeutycznej z osobami głębiej i głęboko niepełnosprawnymi intelektualnie.
Luminoterapia – terapia światłem, ma wielu zwolenników.
Najczęściej stosowane rodzaje zabiegów leczniczych to:
- bezpośrednie naświetlanie całego ciała lub jego części lampami dającymi światło zbliżone do światła dziennego. Przy naświetlaniu kolorem stosuje się kolorowe szybki lub płytki, można także naświetlać światłem z kolorowych lamp ( halogenowe) lub reflektorów. Dla dzieci głębokie ciepło podczerwieni jest bardzo pomocne w leczeniu lekkich przeziębień oraz dla wzmocnienia obronnego systemu organizmu dziecka.
W słoneczne dni zawieszamy w oknie cieniutką bibułkę o określonym kolorze, tak aby światło, wpadając do pomieszczenia, naświetlało bibułkę i tworzyło lekką poświatę określonego koloru. Już samo patrzenie na jakiś kolor działa terapeutycznie, gdyż na światło najbardziej wrażliwe są tęczówki.
Bezpośrednie naświetlanie odpowiednim kolorem wiąże się z wieloma czynnikami, m.in. czasem ( średnio czas naświetlania wynosi od 5 do 15 minut). Należy zwrócić uwagę na zachowanie i samopoczucie dziecka – jeżeli zauważymy niepokojące objawy ( rozdrażnienie, złe samopoczucie itp.) trzeba przerwać naświetlanie.
- wdychanie promieni słonecznych przez kolorową tkaninę
- przebywanie w otoczeniu dostosowanym kolorystycznie do danej terapii; dobrym przykładem wykorzystania koloroterapii jest stymulacja polisensoryczna według pór roku.
- picie nasłonecznionej wody i spożywanie wyselekcjonowanych pokarmów
- kąpiele w kolorowej wodzie.
W pracy nauczyciela – terapeuty nie zawsze jest możliwość wykonywania zabiegów naświetlania, jednak z całą pewnością można wykorzystać działanie światła i barwy.

Poszczególne kolory światła działają na organizm ludzki w następujący sposób:
a)Żółty jest kolorem ciepłym, wpływa na człowieka optymistycznie. Działa antydepresyjnie, pobudza umysł, mobilizuje do działania osoby nieśmiałe, zwiększa poczucie bezpieczeństwa. Pozytywnie wpływa na dzieci apatyczne, a jednocześnie działa kojąco na osoby pobudzone i nadpobudliwe nerwowo. Kolor ten usprawnia funkcjonowanie systemu trawiennego, jest bardzo pomocny w leczeniu zaparć i niestrawności.
b)Pomarańczowy wspomaga poczucie zadowolenia i radość życia. Jest głównym kolorem antydepresyjnym. Podobnie jak żółty, podnosi zdolności intelektualne i dopinguje do działania. Regeneruje układ mięśniowy. Usprawnia krążenie krwi, funkcjonowanie nerek i układu moczowo- płciowego. Łagodzi objawy astmy i epilepsji. Ożywia jednak bez wzrostu agresywności.
c)Czerwony działa pobudzająco i stymulująco. Pobudza do działania, ale u osób nerwowych może wywołać agresję. Ze względu na silne pobudzenie , jakie może spowodować, jest wskazany do stosowania u dzieci ospałych, o niskiej energii życiowej. Podwyższa ciśnienie krwi, wspomaga wytwarzanie hemoglobiny.
d)Zielony usuwa stres i działa kojąco, równoważąco na system nerwowy. Dobrze jest, jeżeli możemy wykorzystywać zieleń naturalnego środowiska. Usuwa zmęczenie, regeneruje system nerwowy.
e)Niebieski odpręża, uspokaja, ułatwia koncentrację. Niebieskie tło jest chłodzące, działa nasennie, znieczulająco i przeciwzapalnie. Wskazany do stosowania u osób agresywnych i autoagresywny. Koi bóle głowy, bóle stawów, przy przeziębieniu łagodzi ból gardła. Tłumi łaknienie.
f)Fiolet ma podobne działanie do zielonego i niebieskiego. Usuwa zmęczenie, łagodzi stres i napięcia, zapobiega bezsenności. Uśmierza bóle głowy, stosowany jest w leczeniu epilepsji.
g)Indygo stymuluje aktywność psychiczną. Promienie indygo leczą choroby uszu , nosa i gardło.


Przykłady wykorzystania światła w pracy terapeutycznej:

1.W dobrze zaciemnionym pomieszczeniu włączamy lampę, a następnie umieszczamy w zasięgu ręki dziecka ( jeżeli ma kontrolę ruchową nad ręką) białe przedmioty. Zwracamy uwagę dziecka na dany przedmiot i zachęcamy je, aby przedmiot dotknęło, zabrało itp. Na późniejszych etapach można posłużyć się obrazkami, piktogramami w celu komunikacyjnym. Usprawniając, rozwijając somatognozję, można ubierać dziecku białe rękawiczki, skarpetki i pozwolić mu, aby przyglądało się swoim dłoniom, stopom. Dzieci sprawne ruchowo zachęcamy do zdjęcia poszczególnych elementów ubioru. Można także bawić się w chowanego- narzucając sobie bądź innym dzieciom białą chustę na głowę. Głośno pytamy np. Gdzie jest Jaś?. Odsłaniamy chustę i wołamy: Tu jest Jaś. Jeżeli to możliwe, zachęcamy dzieci, aby same nakrywały nią inne dzieci. Podobną zabawę można przeprowadzić wykorzystując przedmioty.
2.Z białej tektury wycinamy grzyby odpowiedniej wielkości i rozkładamy na podłodze. Zaciemniony pokój to las, lampa to księżyc. Dajemy dziecku koszyk z białym dnem, aby widziało, gdzie wrzucać grzyby.
3.Malujemy sobie twarz białą farbą. Przybliżamy i oddalamy twarz od dziecka, poruszamy twarzą w poziomie i w pionie, zasłaniamy ja i odsłaniamy, aż do czasu gdy dziecko ją dotknęło. Zabawa ta musi być jednak bardzo przemyślana, aby nie wystraszyć dziecka.
4.Wykorzystując światło do nauki wodzenia wzrokiem trzeba pamiętać, że początkowo dziecko wodzi wzrokiem jedynie za źródłem światła – najpierw w linii poziomej, a dopiero później pionowej. Zakres wodzenia stopniowo należy zwiększać. U dzieci z mniejszą dysfunkcją wzroku na dalszych etapach nauki zmniejsza się zaciemnienie, aż do momentu, gdy dziecko wykona ćwiczenie przy normalnym świetle.

Światło i jego barwa są coraz częściej wykorzystywane. Na rynku pojawiły się aparaty emitujące barwy światła, lampy do naświetlania, a także świetlne do kąpieli barwnych całego ciała. Tablice bywają wyposażone w rozpylacze olejków eterycznych oraz odtwarzacze muzyki relaksacyjnej.

Bibliografia:
1.Dąbrowski F, „Radiestezja – sposób na życie”, Studio Astropsychologii, Białystok 1999.
2.Florkiewicz E., Sezonowy smutek, „ Żyjmy dłużej” 2001, nr 2/01.
3.Matela L., ABC leczenia kolorami” Studio Astropsychologii, Białystok 2003.
4.Mirski A., Terapeutyczna wartość światła i kolorów, „ Gestalt” 1995, nr 18.
5.Rothenberg B., „ Leczenie światłem. Jak zachować dobre samopoczucie i humor” tłum.P.Wieczorek, Amber, Warszawa 2003.
6.Winczewski M., „ Moc świec i kolorów na co dzień”, Studio Astropsychologii, Białystok 2004.
7.Miosga L., „ Pomóż mi być. Komunikacja i stymulacja zmysłowa osób ze znaczną i głęboką niepełnosprawnością umysłową”, Oficyna Wydawnicza „ Impuls”, Kraków 2006.

Anna Witek -Pilarska

Pleszewskie Stowarzyszznie Na Rzecz Osob Niepelnosprawnych Razem w Przyszlosc
- 63-300 Pleszew ul. Osiedlowa 1A -